Wikisage, de vrije encyclopedie van de tweede generatie, is digitaal erfgoed
Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Inhibitie (neurologie, psychologie): verschil tussen versies
Naar navigatie springen
Naar zoeken springen
(Inhibitie (neurologie, psychologie), een term voor remming / onderdrukking. ([http://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Inhibitie_(neurologie,_psychologie)&oldid=21327573])) |
(verbetering) |
||
(2 tussenliggende versies door een andere gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 1: | Regel 1: | ||
:''{{Zie ook|Zie ook : [[Inhibitie (chemie)]], voor de chemische reactie.}}'' | :''{{Zie ook|Zie ook : [[Inhibitie (chemie)]], voor de chemische reactie.}}'' | ||
----- | ----- | ||
'''Inhibitie''' | '''Inhibitie''', '''remming''' of '''onderdrukking''' is een term die vaak gebruikt worden in de [[neurologie]] en de [[psychologie]]. Bij een te zwakke inhibitie spreekt men van [[impulsiviteit]]. | ||
Er kunnen verschillende vormen van ''inhibitie'' worden onderscheiden: | Er kunnen verschillende vormen van ''inhibitie'' worden onderscheiden: | ||
Regel 10: | Regel 10: | ||
* [[Prepulsinhibitie]] (PPI). Dit is de verzwakking van de [[schrikreactie]] (zoals het knipperen van de ogen) door een van tevoren aangeboden zwakke prikkel, zoals een kortdurende geluidspuls. | * [[Prepulsinhibitie]] (PPI). Dit is de verzwakking van de [[schrikreactie]] (zoals het knipperen van de ogen) door een van tevoren aangeboden zwakke prikkel, zoals een kortdurende geluidspuls. | ||
* [[Inhibition of return]] (IOR). Dit verschijnsel, dat door [[Michael Posner]] is ontdekt, valt onder de onwillekeurige [[aandacht]]. Het houdt in dat de snelheid waarmee we reageren op een bepaalde doelstimulus die kort na een andere stimulus (of ''cue'') op een specifieke locatie in het perifere [[gezichtsveld]] verschijnt, afneemt als het interval tussen cue en doelstimulus langer is dan ongeveer 300 msec. Bij kortere intervallen is de reactie juist sneller. IOR duidt er mogelijk op dat terugkeer naar de oude plek wordt onderdrukt, of dat het visuele aandachtsysteem voorrang geeft aan nieuwe boven oude locaties in het gezichtsveld.<ref>Posner MI & Cohen Y (1984) Components of visual orienting. Chapter in Attention & Performance X, (Bouma H. and Bouwhuis D., eds) pp 531-56, Erlbaum</ref> | * [[Inhibition of return]] (IOR). Dit verschijnsel, dat door [[Michael Posner]] is ontdekt, valt onder de onwillekeurige [[aandacht]]. Het houdt in dat de snelheid waarmee we reageren op een bepaalde doelstimulus die kort na een andere stimulus (of ''cue'') op een specifieke locatie in het perifere [[gezichtsveld]] verschijnt, afneemt als het interval tussen cue en doelstimulus langer is dan ongeveer 300 msec. Bij kortere intervallen is de reactie juist sneller. IOR duidt er mogelijk op dat terugkeer naar de oude plek wordt onderdrukt, of dat het visuele aandachtsysteem voorrang geeft aan nieuwe boven oude locaties in het gezichtsveld.<ref>Posner MI & Cohen Y (1984) Components of visual orienting. Chapter in Attention & Performance X, (Bouma H. and Bouwhuis D., eds) pp 531-56, Erlbaum</ref> | ||
* [[Verdringing]], d.w.z. de [[onbewust]]e onderdrukking van [[menselijk gedrag|gedrag]] of [[gevoelens]]. Dit aspect van inhibitie is verbonden met de theorie van de [[ | * [[Verdringing]], d.w.z. de [[onbewust]]e onderdrukking van [[menselijk gedrag|gedrag]] of [[gevoelens]]. Dit aspect van inhibitie is verbonden met de theorie van de [[psychoanalyse]]. Het zou tot uiting kunnen komen in versprekingen, [[vergissing]]en, [[onrust]] of [[angst]]. De psychoanalytische theorie beschouwt inhibitie als een grotendeels [[Onbewuste|onbewust]] mechanisme dat bemiddelt tussen het [[superego]] (het geweten) en het [[id]] (de primitieve verlangens). [[Taboe]]s, zoals die tegen [[incest]] of [[moord]], zijn in deze visie maatschappelijk opgelegde remmingen die worden verheven tot het niveau van ongeschreven wetten. | ||
* De bewuste controle van gedrag. Dit principe speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven. Het kan verschillende vormen aannemen, zoals het onderdrukken van afleidende prikkels, om zich beter op een specifiek aspect of gebeurtenis te kunnen concentreren (zie ook [[executieve controle]] en [[aandacht]]). Een ander voorbeeld is [[zelfbeheersing]]: de bewuste beheersing of onderdrukking van emoties of gedachten. | * De bewuste controle van gedrag. Dit principe speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven. Het kan verschillende vormen aannemen, zoals het onderdrukken van afleidende prikkels, om zich beter op een specifiek aspect of gebeurtenis te kunnen concentreren (zie ook [[executieve controle]] en [[aandacht]]). Een ander voorbeeld is [[zelfbeheersing]]: de bewuste beheersing of onderdrukking van emoties of gedachten. | ||
* Sociale of seksuele [[geremdheid]]. [[Ethanol|Alcohol]] kan bijvoorbeeld deze vorm van inhibitie verminderen. | * Sociale of seksuele [[geremdheid]]. [[Ethanol|Alcohol]] kan bijvoorbeeld deze vorm van inhibitie verminderen. Bij sociale inhibitie kunnen emoties niet gemakkelijk geuit worden in sociale interacties, uit angst voor afkeuring of afwijzing. | ||
* Ongeremdheid. Inhibitie vormt een belangrijk element van normaal gedrag. Het onvermogen om bepaalde prikkels of drijfveren te kunnen onderdrukken, kan leiden tot onaangepast gedrag, [[impulsiviteit]] en/of concentratiestoornissen. Hierbij kunnen erfelijke factoren, maar ook bepaalde hersenbeschadigingen een rol spelen (zie ook [[ADD]] of [[ADHD]]). | * Ongeremdheid. Inhibitie vormt een belangrijk element van normaal gedrag. Het onvermogen om bepaalde prikkels of drijfveren te kunnen onderdrukken, kan leiden tot onaangepast gedrag, [[impulsiviteit]] en/of concentratiestoornissen. Hierbij kunnen erfelijke factoren, maar ook bepaalde hersenbeschadigingen een rol spelen (zie ook [[ADD]] of [[ADHD]]). | ||
Huidige versie van 27 mei 2012 om 13:00
Zie ook : Inhibitie (chemie), voor de chemische reactie.
Inhibitie, remming of onderdrukking is een term die vaak gebruikt worden in de neurologie en de psychologie. Bij een te zwakke inhibitie spreekt men van impulsiviteit.
Er kunnen verschillende vormen van inhibitie worden onderscheiden:
- Remming van een zenuwcel door een andere zenuwcel. De remming hangt samen met de werking van neurotransmitters die de overdracht van een actiepotentiaal via de synaps (de verbinding tussen twee zenuwcellen) beïnvloeden. Een voorbeeld van een neurotransmitter die remmend werkt, is GABA.
- Laterale inhibitie: hierbij leidt prikkeling van een zenuwcel tot onderdrukking of inhibitie van een zenuwcel die ernaast ligt. Dit principe speelt vooral een rol in de waarneming en helpt ons twee prikkels van elkaar te onderscheiden.
- Retroactieve en proactieve inhibitie. Deze termen uit de Psychologie slaan op de werking van het geheugen. Retroactieve inhibitie wil zeggen dat men moeite heeft zich een voorval te herinneren vanwege gebeurtenissen die na (later dan) het voorval hebben plaatsgevonden. Proactieve inhibitie is het omgekeerde: hier heeft men moeite om iets nieuws te onthouden, vanwege een voorval dat eerder heeft plaatsgevonden. Beide typen geheugenprocessen worden ook wel samengevat als interferentie.
- Prepulsinhibitie (PPI). Dit is de verzwakking van de schrikreactie (zoals het knipperen van de ogen) door een van tevoren aangeboden zwakke prikkel, zoals een kortdurende geluidspuls.
- Inhibition of return (IOR). Dit verschijnsel, dat door Michael Posner is ontdekt, valt onder de onwillekeurige aandacht. Het houdt in dat de snelheid waarmee we reageren op een bepaalde doelstimulus die kort na een andere stimulus (of cue) op een specifieke locatie in het perifere gezichtsveld verschijnt, afneemt als het interval tussen cue en doelstimulus langer is dan ongeveer 300 msec. Bij kortere intervallen is de reactie juist sneller. IOR duidt er mogelijk op dat terugkeer naar de oude plek wordt onderdrukt, of dat het visuele aandachtsysteem voorrang geeft aan nieuwe boven oude locaties in het gezichtsveld.[1]
- Verdringing, d.w.z. de onbewuste onderdrukking van gedrag of gevoelens. Dit aspect van inhibitie is verbonden met de theorie van de psychoanalyse. Het zou tot uiting kunnen komen in versprekingen, vergissingen, onrust of angst. De psychoanalytische theorie beschouwt inhibitie als een grotendeels onbewust mechanisme dat bemiddelt tussen het superego (het geweten) en het id (de primitieve verlangens). Taboes, zoals die tegen incest of moord, zijn in deze visie maatschappelijk opgelegde remmingen die worden verheven tot het niveau van ongeschreven wetten.
- De bewuste controle van gedrag. Dit principe speelt een belangrijke rol in het dagelijks leven. Het kan verschillende vormen aannemen, zoals het onderdrukken van afleidende prikkels, om zich beter op een specifiek aspect of gebeurtenis te kunnen concentreren (zie ook executieve controle en aandacht). Een ander voorbeeld is zelfbeheersing: de bewuste beheersing of onderdrukking van emoties of gedachten.
- Sociale of seksuele geremdheid. Alcohol kan bijvoorbeeld deze vorm van inhibitie verminderen. Bij sociale inhibitie kunnen emoties niet gemakkelijk geuit worden in sociale interacties, uit angst voor afkeuring of afwijzing.
- Ongeremdheid. Inhibitie vormt een belangrijk element van normaal gedrag. Het onvermogen om bepaalde prikkels of drijfveren te kunnen onderdrukken, kan leiden tot onaangepast gedrag, impulsiviteit en/of concentratiestoornissen. Hierbij kunnen erfelijke factoren, maar ook bepaalde hersenbeschadigingen een rol spelen (zie ook ADD of ADHD).
- º Posner MI & Cohen Y (1984) Components of visual orienting. Chapter in Attention & Performance X, (Bouma H. and Bouwhuis D., eds) pp 531-56, Erlbaum