Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Rekenkunde ( 5 ): verschil tussen versies
(Nieuwe pagina: In Rekenkunde ( 4 ) zijn Decimale getallen behandeld met hun specifieke eigenschappen. Naast de decimale getallen worden echter in de dagelijkse praktijk ook '''gewone' breuken'' ...) |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
(9 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 1: | Regel 1: | ||
In [[Rekenkunde ( 4 )]] zijn Decimale getallen behandeld met hun specifieke eigenschappen. Naast de decimale getallen worden echter in de dagelijkse praktijk ook '''gewone' breuken'' gebruikt. | In [[Rekenkunde ( 4 )]] zijn Decimale getallen behandeld met hun specifieke eigenschappen. Naast de decimale getallen worden echter in de dagelijkse praktijk ook '''gewone' breuken'' gebruikt. | ||
<br/>In dit artikel wordt met de nodige voobeelden aandacht besteed aan '''Breuken''', met de bijbehorende bewerkingen. | <br/>In dit artikel wordt met de nodige voobeelden aandacht besteed aan '''Breuken''', met de bijbehorende bewerkingen. | ||
==Breuken== | |||
[[Afbeelding:Breuken.jpg|250px|right|]] | [[Afbeelding:Breuken.jpg|250px|right|]] | ||
Het getal <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 1</sup> /<sub> 3</sub> '''</font></span> | |||
Het getal <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 1</sup>/<sub> 3</sub> '''</font></span> | wordt een breuk genoemd. Dit wordt aanschouwelijk gemaakt door de afbeelding. Het grijs gemaakte gedeelte is <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 1</sup> /<sub> 3</sub> '''</font></span> | ||
wordt een breuk genoemd. Dit wordt aanschouwelijk gemaakt door de afbeelding. Het grijs gemaakte gedeelte is <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 1</sup>/<sub> 3</sub> '''</font></span> | deel van de rechthoek, en bij de tweede afbeelding maken de grijze vlakken <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 2</sup> /<sub> 3</sub> '''</font></span> | ||
deel van de rechthoek, en bij de tweede afbeelding maken de grijze vlakken <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 2</sup>/<sub> 3</sub> '''</font></span> | |||
deel van de rechthoek uit. | deel van de rechthoek uit. | ||
==Optellen en aftrekken== | ==Optellen en aftrekken== | ||
'''''Voorbeeld 1''''' | '''''Voorbeeld 1''''' | ||
<br/> | <br/> | ||
<br/>Als bij <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 1</sup>/<sub> 3</sub> '''</font></span> | <br/>Als bij <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 1</sup> /<sub> 3</sub> '''</font></span> | ||
het getal<span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 2</sup>/<sub> 3</sub> '''</font></span> | het getal<span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 2</sup> /<sub> 3</sub> '''</font></span> | ||
wordt opgeteld, dan is de afgebeelde rechthoek compleet. | wordt opgeteld, dan is de afgebeelde rechthoek compleet. | ||
Aldus: | Aldus: | ||
Regel 19: | Regel 18: | ||
<td align="center" bgcolor=#fff7cb> | <td align="center" bgcolor=#fff7cb> | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 1</sup>/<sub> 3</sub> + <sup> 2</sup>/<sub> 3</sub> = <sup>3</sup>/<sub> 3</sub> = 1'''</font></span> | <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 1</sup> /<sub> 3</sub> + <sup> 2</sup> /<sub> 3</sub> = <sup>3</sup> /<sub> 3</sub> = 1'''</font></span> | ||
<br/></td> | <br/></td> | ||
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
In '''''Voorbeeld 2''''' wordt getoond, dat optellen en aftrekken van breuken in één bewerking kunnen voorkomen: | In '''''Voorbeeld 2''''' wordt getoond, dat optellen en aftrekken van breuken in één bewerking kunnen voorkomen: | ||
<table width=" | <table width="39%" border="1"> | ||
<tr> | <tr> | ||
<td align="center" bgcolor=#fff7cb> | <td align="center" bgcolor=#fff7cb> | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 3</sup>/<sub> 8</sub> - <sup> 5</sup>/<sub> 8</sub> + <sup>4</sup>/<sub> 8</sub> = <sup>2</sup>/<sub> 8</sub> = <sup>1</sup>/<sub> 4</sub>'''</font></span> | <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''<sup> 3</sup> /<sub> 8</sub> - <sup> 5</sup> /<sub> 8</sub> + <sup> 4</sup> /<sub> 8</sub> = <sup> 2</sup> /<sub> 8</sub> = <sup>1</sup> /<sub> 4</sub>'''</font></span> | ||
<br/></td> | <br/></td> | ||
</tr> | </tr> | ||
Regel 39: | Regel 38: | ||
<td align="center" bgcolor=#fff7cb> | <td align="center" bgcolor=#fff7cb> | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black>'''3 <sup> 2</sup>/<sub> 9</sub> - 4 <sup> 5 </sup>/<sub> 9</sub> + 7 <sup> 8</sup>/<sub> 9</sub> '''</font></span> | <span style="font-size:125%;"><font color=black>'''3 <sup> 2</sup> /<sub> 9</sub> - 4 <sup> 5 </sup> /<sub> 9</sub> + 7 <sup> 8</sup> /<sub> 9</sub> '''</font></span> | ||
<br/></td> | <br/></td> | ||
</tr> | </tr> | ||
Regel 50: | Regel 49: | ||
<br/>''' 3 - 4 + 7 = 6''' | <br/>''' 3 - 4 + 7 = 6''' | ||
<br/> | <br/> | ||
<br/><sup> '''2</sup>/<sub> 9</sub> - <sup> 5</sup>/<sub> 9</sub> + <sup> 8</sup>/<sub> 9</sub> = <sup>5</sup>/<sub> 9</sub> ''' <br/> | <br/><sup> '''2</sup> /<sub> 9</sub> - <sup> 5</sup> /<sub> 9</sub> + <sup> 8</sup> /<sub> 9</sub> = <sup>5</sup> /<sub> 9</sub> ''' <br/> | ||
<br/> '''6 + <sup> 5</sup>/<sub> 9</sub> = 6<sup> 5</sup>/<sub> 9 </sub>''' </font></span> | <br/> '''6 + <sup> 5</sup> /<sub> 9</sub> = 6<sup> 5</sup> /<sub> 9 </sub>''' </font></span> | ||
<br/></td> | <br/></td> | ||
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
==Vermenigvuldigen en delen van breuken== | ==Vermenigvuldigen en delen van breuken== | ||
'''''Voorbeeld 4''''' | |||
<table width="35%" border="1"> | <table width="35%" border="1"> | ||
<tr> | <tr> | ||
<td align="center" bgcolor=#fff7cb> | <td align="center" bgcolor=#fff7cb> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
<br/>'''<sup> 3</sup>/<sub> 5</sub> • <sup> 3</sup>/<sub> 6</sub> = <sup> 9</sup>/<sub> 30</sub> = <sup> 3</sup>/<sub> 10</sub>''' | <br/>'''<sup> 3</sup> /<sub> 5</sub> • <sup> 3</sup> /<sub> 6</sub> = <sup> 9</sup> /<sub> 30</sub> = <sup> 3</sup> /<sub> 10</sub>''' | ||
</font></span> | </font></span> | ||
<br/></td> | <br/></td> | ||
Regel 77: | Regel 76: | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
'''3 <sup> 3</sup>/<sub> 5</sub> • 4 <sup> 1 </sup>/<sub> 6</sub> '''</font></span> | '''3 <sup> 3</sup> /<sub> 5</sub> • 4 <sup> 1 </sup> /<sub> 6</sub> '''</font></span> | ||
<br/></td> | <br/></td> | ||
</tr> | </tr> | ||
Regel 87: | Regel 86: | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
'''3<sup> 3</sup>/<sub> 5</sub> = <sup>15</sup>/<sub> 5</sub> + <sup>3</sup>/<sub> 5</sub> = <sup>18</sup>/<sub> 5</sub>''' | '''3<sup> 3</sup> /<sub> 5</sub> = <sup>15</sup> /<sub> 5</sub> + <sup>3</sup> /<sub> 5</sub> = <sup>18</sup> /<sub> 5</sub>''' | ||
<br/> | <br/> | ||
<br/>'''4<sup> 1</sup>/<sub> 6</sub> = <sup>24</sup>/<sub> 6</sub> + <sup>1</sup>/<sub> 6</sub> = <sup>25</sup>/<sub> 6</sub>''' | <br/>'''4<sup> 1</sup> /<sub> 6</sub> = <sup>24</sup> /<sub> 6</sub> + <sup>1</sup> /<sub> 6</sub> = <sup>25</sup> /<sub> 6</sub>''' | ||
</font></span> | </font></span> | ||
<br/></td> | <br/></td> | ||
Regel 100: | Regel 99: | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
'''3 <sup> 3</sup>/<sub> 5</sub> • 4 <sup> 1 </sup>/<sub> 6</sub> = <sup>18</sup>/<sub> 5</sub> • <sup>25</sup>/<sub> 6</sub>''' | '''3 <sup> 3</sup> /<sub> 5</sub> • 4 <sup> 1 </sup> /<sub> 6</sub> = <sup>18</sup> /<sub> 5</sub> • <sup>25</sup> /<sub> 6</sub>''' | ||
</font></span> | </font></span> | ||
<br/></td> | <br/></td> | ||
Regel 114: | Regel 113: | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
<sup>'''18</sup>/<sub> 5</sub> • <sup>25</sup>/<sub> 6</sub>''' = | <sup>'''18</sup> /<sub> 5</sub> • <sup>25</sup> /<sub> 6</sub>''' = | ||
<sup>'''18</sup>/<sub> 6</sub> • <sup>25</sup>/<sub> 5</sub>''' | <sup>'''18</sup> /<sub> 6</sub> • <sup>25</sup> /<sub> 5</sub>''' | ||
<br> | <br> | ||
<br/>'''18 : 6 = 3''' | <br/>'''18 : 6 = 3''' | ||
Regel 127: | Regel 126: | ||
</table> | </table> | ||
''Een onverwacht resultaat!'' | ''Een onverwacht resultaat!'' | ||
<br/>Bij het delen van breuken, | <br/>Bij het delen van breuken, wordt de 2<sup> e</sup> breuk omgedraaid en daarna met de 1<sup> e</sup> breuk vermenigvuldigd. | ||
<br/>'''''Voorbeeld 6''''' | <br/>'''''Voorbeeld 6''''' | ||
<table width=" | <table width="49%" border="1"> | ||
<tr> | <tr> | ||
<td align="center" bgcolor=#fff7cb> | <td align="center" bgcolor=#fff7cb> | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
'''<sup> 3</sup>/<sub> 4</sub> : <sup> 2</sup>/<sub> 3</sub> = <sup> 3</sup>/<sub> 4</sub> • <sup> 3</sup>/<sub> 2</sub> = <sup> 9</sup>/<sub> 8</sub> = 1<sup> 1</sup>/<sub> 8</sub>''' | '''<sup> 3</sup> /<sub> 4</sub> : <sup> 2</sup> /<sub> 3</sub> = <sup> 3</sup> /<sub> 4</sub> • <sup> 3</sup> /<sub> 2</sub> = <sup> 9</sup> /<sub> 8</sub> = 1<sup> 1</sup> /<sub> 8</sub>''' | ||
<br/> | <br/> | ||
</font></span> | </font></span> | ||
Regel 140: | Regel 139: | ||
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
Ook bij de combinatie van hele getallen met | Ook bij de combinatie van hele getallen met breuken wordt de 2<sup> e</sup> breuk omgedraaid en daarna met de 1<sup> e</sup> breuk vermenigvuldigd. | ||
<br/>'''''Voorbeeld 7''''' | <br/>'''''Voorbeeld 7''''' | ||
<table width="35%" border="1"> | <table width="35%" border="1"> | ||
Regel 147: | Regel 146: | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
'''4<sup> 3</sup>/<sub> 8</sub> : 2<sup> 4</sup>/<sub> 5</sub> = <sup> 35</sup>/<sub> 8</sub> : <sup> 14</sup>/<sub> 5</sub>''' | '''4<sup> 3</sup> /<sub> 8</sub> : 2<sup> 4</sup> /<sub> 5</sub> = <sup> 35</sup> /<sub> 8</sub> : <sup> 14</sup> /<sub> 5</sub>''' | ||
<br/> | <br/> | ||
</font></span> | </font></span> | ||
Regel 154: | Regel 153: | ||
</table> | </table> | ||
<br/>De teller '''35 = 5 • 7''' en de noemer '''14 = 2 • 7''', zodat de vorm kan worden vereenvoudigd tot: | <br/>De teller '''35 = 5 • 7''' en de noemer '''14 = 2 • 7''', zodat de vorm kan worden vereenvoudigd tot: | ||
<table width=" | <table width="39%" border="1"> | ||
<tr> | <tr> | ||
<td align="center" bgcolor=#fff7cb> | <td align="center" bgcolor=#fff7cb> | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
'''<sup> 5</sup>/<sub> 8</sub> : <sup> 2</sup>/<sub> 5</sub> = <sup> 5</sup>/<sub> 8</sub>''' '''• <sup> 5</sup>/<sub> 2</sub> = <sup> 25</sup>/<sub> 16</sub>''' | '''<sup> 5</sup> /<sub> 8</sub> : <sup> 2</sup> /<sub> 5</sub> = <sup> 5</sup> /<sub> 8</sub>''' '''• <sup> 5</sup> /<sub> 2</sub> = <sup> 25</sup> /<sub> 16</sub>''' | ||
<br/> | <br/> | ||
<br/>'''<sup> 25</sup>/<sub> 16</sub> = 1<sup> 9</sup>/<sub> 16</sub>''' | <br/>'''<sup> 25</sup> /<sub> 16</sub> = 1<sup> 9</sup> /<sub> 16</sub>''' | ||
</font></span> | </font></span> | ||
<br/> | <br/> | ||
Regel 170: | Regel 169: | ||
==Machtsverheffen en worteltrekken van breuken== | ==Machtsverheffen en worteltrekken van breuken== | ||
'''''Voorbeeld 8''''' | '''''Voorbeeld 8''''' | ||
<br/>De vorm: | |||
<table width="18%" border="1"> | <table width="18%" border="1"> | ||
<tr> | <tr> | ||
Regel 175: | Regel 175: | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
'''( <sup> 2</sup>/<sub> 3</sub> )<sup> 3</sup>''' | '''( <sup> 2</sup> /<sub> 3</sub> )<sup> 3</sup>''' | ||
</font></span> | </font></span> | ||
<br/> | <br/> | ||
Regel 188: | Regel 188: | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
'''<sup> 2</sup>/<sub> 3</sub> • <sup> 2</sup>/<sub> 3</sub> • <sup> 2</sup>/<sub> 3</sub>''' '''= <sup> 8</sup>/<sub> 27</sub>''' | '''<sup> 2</sup> /<sub> 3</sub> • <sup> 2</sup> /<sub> 3</sub> • <sup> 2</sup> /<sub> 3</sub>''' '''= <sup> 8</sup> /<sub> 27</sub>''' | ||
</font></span> | </font></span> | ||
<br/> | <br/> | ||
Regel 202: | Regel 202: | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
'''( 2<sup> 1</sup>/<sub> 4</sub> )<sup> 2</sup>''' | '''( 2<sup> 1</sup> /<sub> 4</sub> )<sup> 2</sup>''' | ||
<br/> | <br/> | ||
</font> | </font> | ||
Regel 210: | Regel 210: | ||
</tr> | </tr> | ||
</table> | </table> | ||
Uitgewerkt wordt dit dan: | |||
<table width="35%" border="1"> | <table width="35%" border="1"> | ||
<tr> | <tr> | ||
Regel 216: | Regel 216: | ||
<br/> | <br/> | ||
<span style="font-size:125%;"><font color=black> | <span style="font-size:125%;"><font color=black> | ||
'''( <sup> 9</sup>/<sub> 4</sub> )<sup> 2</sup> ''' '''= <sup> 81</sup>/<sub> 16</sub>''' '''= 5<sup> 1</sup>/<sub> 16</sub>''' | '''( <sup> 9</sup> /<sub> 4</sub> )<sup> 2</sup> ''' '''= <sup> 81</sup> /<sub> 16</sub>''' '''= 5<sup> 1</sup> /<sub> 16</sub>''' | ||
<br/> | <br/> | ||
</font></span> | </font></span> | ||
Regel 238: | Regel 238: | ||
</table> | </table> | ||
wat inhoudt: | wat inhoudt: | ||
<table width=" | <table width="29%" border="1"> | ||
<tr> | <tr> | ||
<td align="center" bgcolor=#fff7cb> | <td align="center" bgcolor=#fff7cb> | ||
Regel 304: | Regel 304: | ||
</table> | </table> | ||
kan eventueel nog verder worden uitgewerkt. | kan eventueel nog verder worden uitgewerkt. | ||
==Links== | |||
:*[[Rekenkunde ( 1 )]] : Optellen en aftrekken | |||
:*[[Rekenkunde ( 2 )]] : Vermenigvuldigen en delen | |||
:*[[Rekenkunde ( 3 )]] : Machtsverheffen en worteltrekken | |||
:*[[Rekenkunde ( 4 )]] : Volgorde van de bewerkingen; decimale getallen | |||
:*[[Rekenkunde ( 6 )]] : Samengestelde breuken; GGD en KGV; ontbinden in factoren; Hoofdstelling van de Rekenkunde | |||
:*[[Rekenkunde ( 7 )]] : Kenmerken van deelbaarheid; procent en promille; evenredigheden | |||
[[Categorie: Rekenen]] |
Huidige versie van 23 feb 2010 om 14:54
In Rekenkunde ( 4 ) zijn Decimale getallen behandeld met hun specifieke eigenschappen. Naast de decimale getallen worden echter in de dagelijkse praktijk ook 'gewone' breuken gebruikt.
In dit artikel wordt met de nodige voobeelden aandacht besteed aan Breuken, met de bijbehorende bewerkingen.
Breuken
![](/w/images/thumb/7/72/Breuken.jpg/250px-Breuken.jpg)
Het getal 1 / 3 wordt een breuk genoemd. Dit wordt aanschouwelijk gemaakt door de afbeelding. Het grijs gemaakte gedeelte is 1 / 3 deel van de rechthoek, en bij de tweede afbeelding maken de grijze vlakken 2 / 3 deel van de rechthoek uit.
Optellen en aftrekken
Voorbeeld 1
Als bij 1 / 3
het getal 2 / 3
wordt opgeteld, dan is de afgebeelde rechthoek compleet.
Aldus:
|
In Voorbeeld 2 wordt getoond, dat optellen en aftrekken van breuken in één bewerking kunnen voorkomen:
|
Combinaties
Een ander voorbeeld laat zien, dat ook combinaties van hele getallen met breuken kunnen voorkomen.
Voorbeeld 3
|
Dit gaat als volgt:
|
Vermenigvuldigen en delen van breuken
Voorbeeld 4
|
De werkwijze is hier als volgt:
- De bovenste getallen met elkaar vermenigvuldigen ( teller • teller )
- De onderste getallen met elkaar vermenigvuldigen ( noemer • noemer )
- Nagaan of vereenvoudiging van de uitkomst mogelijk is
Een ander voorbeeld laat zien, dat ook combinaties van hele getallen met breuken kunnen voorkomen.
Voorbeeld 5
|
Om dit op te lossen, wordt als volgt te werk gegaan:
|
Door deze bewerking wordt dus:
|
- De gevonden vormen opzetten
- Noemers kruislings verwisselen ( uitkomst blijft gelijk )
- Nagaan of verwisselde tellers en noemers door elkaar te delen zijn
- Uitkomsten met elkaar vermenigvuldigen
|
Een onverwacht resultaat!
Bij het delen van breuken, wordt de 2 e breuk omgedraaid en daarna met de 1 e breuk vermenigvuldigd.
Voorbeeld 6
|
Ook bij de combinatie van hele getallen met breuken wordt de 2 e breuk omgedraaid en daarna met de 1 e breuk vermenigvuldigd.
Voorbeeld 7
|
De teller 35 = 5 • 7 en de noemer 14 = 2 • 7, zodat de vorm kan worden vereenvoudigd tot:
|
Machtsverheffen en worteltrekken van breuken
Voorbeeld 8
De vorm:
|
betekent:
|
Bij combinatie met een heel getal, wordt een machtsverheffing zó genoteerd :
Voorbeeld 9
|
Uitgewerkt wordt dit dan:
|
Bij wortelvormen is de schrijfwijze :
Voorbeeld 10
|
wat inhoudt:
|
Voor samengestelde getallen geldt:
Voorbeeld 11
|
Wat uitgewerkt oplevert:
|
Deze vorm kan worden omgezet naar :
|
De vorm :
|
kan eventueel nog verder worden uitgewerkt.
Links
- Rekenkunde ( 1 ) : Optellen en aftrekken
- Rekenkunde ( 2 ) : Vermenigvuldigen en delen
- Rekenkunde ( 3 ) : Machtsverheffen en worteltrekken
- Rekenkunde ( 4 ) : Volgorde van de bewerkingen; decimale getallen
- Rekenkunde ( 6 ) : Samengestelde breuken; GGD en KGV; ontbinden in factoren; Hoofdstelling van de Rekenkunde
- Rekenkunde ( 7 ) : Kenmerken van deelbaarheid; procent en promille; evenredigheden