Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Goudwespachtigen: verschil tussen versies
kGeen bewerkingssamenvatting |
kGeen bewerkingssamenvatting |
||
(Een tussenliggende versie door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 1: | Regel 1: | ||
{{Taxobox| type=insect | {{Taxobox| type=insect | ||
| naam=Goudwespachtigen | | naam=Goudwespachtigen | ||
| afbeelding= | | afbeelding=Chrysis_scutellaris.jpg | ||
| grootte=250px | | grootte=250px | ||
| afbeeldingtekst= | | afbeeldingtekst=Een [[tandgoudwespen|tandgoudwesp]] ''([[Chrysis acutellaris]])''. | ||
| rijk=[[Dierenrijk|Animalia]] (Dieren) | | rijk=[[Dierenrijk|Animalia]] (Dieren) | ||
| stam=[[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen) | | stam=[[Geleedpotigen|Arthropoda]] (Geleedpotigen) | ||
Regel 22: | Regel 22: | ||
Peerkopwespen hebben een kenmerkende kop en opvallend dikke antennes. De larven parasiteren uitwendig op met name [[nimf (biologie)|nimfen]] van snavelinsecten (orde ''[[Hemiptera]]''). De larven zijn net als de larven van platkopwespen uitwendige parasieten die alleen met de kop in de [[gastheer (biologie)|gastheer]] steken. | Peerkopwespen hebben een kenmerkende kop en opvallend dikke antennes. De larven parasiteren uitwendig op met name [[nimf (biologie)|nimfen]] van snavelinsecten (orde ''[[Hemiptera]]''). De larven zijn net als de larven van platkopwespen uitwendige parasieten die alleen met de kop in de [[gastheer (biologie)|gastheer]] steken. | ||
De goudwespen met name doen de naam eer aan en behoren tot de mooiste insecten van [[Nederland]] wat betreft kleur. Het zijn als larve parasitair levende insecten, die | De goudwespen met name doen de naam eer aan en behoren tot de mooiste insecten van [[Nederland]] wat betreft kleur. Het zijn als larve parasitair levende insecten, die met belangstelling de activiteiten van een [[plooivleugelwespen|plooivleugelwesp]] gade slaan. Wanneer de plooivleugelwesp een ei gelegd heeft, zal de goudwesp in hetzelfde nest ook een ei leggen. De larve van de goudwesp eet de larve van de plooivleugelwesp en de voedselvoorraad op. Ze worden hierdoor ook wel '''koekoekswespen''' genoemd. Er zijn ook [[koekoekshommel]]s en andere soorten insecten die de eitjes in het nest van een andere soort leggen; ze danken hun naam aan de [[koekoek (vogel)|koekoek]], een vogel die hetzelfde trucje toepast. In Nederland komen 13 [[Geslacht_(biologie)|geslachten]] goudwespen voor. | ||
==Taxonomie== | ==Taxonomie== |
Huidige versie van 23 sep 2010 om 07:18
Goudwespachtigen | |||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
![]() Een tandgoudwesp (Chrysis acutellaris). | |||||||||||||||
Taxonomische indeling | |||||||||||||||
| |||||||||||||||
Superfamilie | |||||||||||||||
Bethyloidea |
De superfamilie goudwespachtigen oftewel Bethyloidea bevat een aantal minder bekende families van wespen, die soms echter prachtige, iriserende kleuren hebben. Lange tijd behoorden de goudwespachtigen tot de superfamilie Chrysidoidea
Goudwespachtigen behoren tot de Aculeata, de angeldragers, een sectie binnen de onderorde Apocrita, onderdeel van de orde vliesvleugeligen (Hymenoptera). De belangrijkste vertegenwoordigers van deze superfamilie worden gevormd door de goudwespen (Chrysididae), maar ook de minder bekende families als de platkopwespen (Bethylidae) en tangwespen (Dryinidae) en de nog kleinere familie (wat betreft aantal) van peerkopwespen (Embolemidae) behoren hiertoe.
De verschillende families hebben zo hun eigen anatomie, levenswijze en voortplanting. Tangwespen jagen op andere insecten en hebben hiertoe tot grijpklauwen omgevormde voorpootjes, net als de niet-verwante bidsprinkhanen (Mantodea). Platkopwespen leggen de eitjes in de buurt van een larve van een ander insect. Als het ei uitkomt kruipt de wespenlarve op de door zijn moeder gevangen en verlamde prooi, en leeft de eerste tijd van de lichaamssappen. Pas in de laatste stadia eet de larve zijn prooi helemaal op en verpopt, het is dus voornamelijk een externe parasiet, dit in tegenstelling tot veel sluipwespen. Platkopwespen zijn meestal nuttige diertjes die ook leven van de larven van schadelijke insecten als hout-verwoestende boktorren (Cerambicydae) en larven van kleermotten (Tineola biseliella).
Peerkopwespen hebben een kenmerkende kop en opvallend dikke antennes. De larven parasiteren uitwendig op met name nimfen van snavelinsecten (orde Hemiptera). De larven zijn net als de larven van platkopwespen uitwendige parasieten die alleen met de kop in de gastheer steken.
De goudwespen met name doen de naam eer aan en behoren tot de mooiste insecten van Nederland wat betreft kleur. Het zijn als larve parasitair levende insecten, die met belangstelling de activiteiten van een plooivleugelwesp gade slaan. Wanneer de plooivleugelwesp een ei gelegd heeft, zal de goudwesp in hetzelfde nest ook een ei leggen. De larve van de goudwesp eet de larve van de plooivleugelwesp en de voedselvoorraad op. Ze worden hierdoor ook wel koekoekswespen genoemd. Er zijn ook koekoekshommels en andere soorten insecten die de eitjes in het nest van een andere soort leggen; ze danken hun naam aan de koekoek, een vogel die hetzelfde trucje toepast. In Nederland komen 13 geslachten goudwespen voor.
Taxonomie
Superfamilie Chrysidoidea
- Familie Bethylidae (Platkopwespen)
- Onderfamilie Bethylinae
- Geslacht Bethylus (Kielplatkopwespen)
- Geslacht Goniozus (Spiegelplatkopwespen)
- Onderfamilie Bethylinae
- Familie Chrysididae (Goudwespen)
- Onderfamilie Cleptinae (Halfgoudwespen)
- Onderfamilie Chrysidinae (Echte goudwespen)
- Geslacht Chrysis (Tandgoudwespen)
- Familie Drynididae (Tangwespen)
- (8 geslachten)
- Familie Embolemidae (Peerkopwespen)
- Geslacht Embolemus
- De Wespen en Mieren van Nederland
- Nederlandse fauna deel 6, 2004
- Uitgave: KNNV, Naturalis, EIS Nederland
Externe links
- chrysis.net - uitstekende site met veel info en foto's
- COCKOO WASPS Family Chrysididae OF RUSSIA
- rutkies.de - fotogalerij met veel verschillende soorten goudwespen
Zie ook de categorie met mediabestanden in verband met Chrysididae op Wikimedia Commons.