Wikisage is op 1 na de grootste internet-encyclopedie in het Nederlands. Iedereen kan de hier verzamelde kennis gratis gebruiken, zonder storende advertenties. De Koninklijke Bibliotheek van Nederland heeft Wikisage in 2018 aangemerkt als digitaal erfgoed.
- Wilt u meehelpen om Wikisage te laten groeien? Maak dan een account aan. U bent van harte welkom. Zie: Portaal:Gebruikers.
- Bent u blij met Wikisage, of wilt u juist meer? Dan stellen we een bescheiden donatie om de kosten te bestrijden zeer op prijs. Zie: Portaal:Donaties.
Spiral dynamics: verschil tussen versies
(https://nl.wikipedia.org/w/index.php?title=Spiral_dynamics&oldid=29671745 25 feb 2012 62.163.89.33 27 jan 2005 Joshua Jonathan) |
Geen bewerkingssamenvatting |
||
(2 tussenliggende versies door dezelfde gebruiker niet weergegeven) | |||
Regel 1: | Regel 1: | ||
'''Spiral dynamics''' is een | '''Spiral dynamics''' is een model dat bewustzijnsontwikkeling beschrijft, op zowel persoonlijk als collectief niveau, gebaseerd op het werk van Dr. Clare W. Graves, Professor Emiritus psychologie aan het Union College in New York, Verenigde Staten. | ||
== | ==Ontstaan van de theorie== | ||
Het model is gezamenlijk ontwikkeld door de Amerikaanse managementconsultants Dr. [[Don Beck]] en zijn student Chris Cowan. Beck en Cowan baseerden zich op de "Emergent Cyclic Levels of Existence Theory" van de psycholoog Dr. [[Clare Graves]].<ref>[http://www.clarewgraves.com/home.html Website van Chris Cowan over Dr. Clare Graves]</ref>. Deze theorie is ontwikkeld nadat Dr. Clare W. Graves vele jaren onderzoek deed, o.a. onder zijn studenten. | |||
=== | Nadat de samenwerking tussen Don Beck en zijn co-auteur Chris Cowan eindigt, werkt Don Beck kort samen met [[Andrew Cohen (goeroe)|Andrew Cohen]] en [[Ken Wilber]]. Deze samenwerking eindigt echter nadat met name Ken Wilber een eigen invulling aan het model ging geven die afwijkt van de theorie die Dr. Clare W. Graves vanuit zijn onderzoeksdata ontwikkelde. | ||
== Beschrijving van de niveaus == | |||
Spiral Dynamics beschrijft acht niveaus van toenemende complexiteit.<ref name="SDN">[http://www.fractal.org/Bewustzijns-Besturings-Model/Spiral-dynamics.htm Spiral Dynamics Nederland]</ref><ref>Lew Howard (2005), ''Introducing Ken Wilber: | |||
Concepts for an Evolving World''. AuthorHouse. p. 111-126 [http://books.google.nl/books?id=svCgg2VVR5oC&pg=PA111&dq=%22spiral+dynamics%22+%22ken+wilber%22&hl=nl&sa=X&ei=I2KRT9LfCcmY-wbGpYydBA&ved=0CFoQ6AEwAQ#v=onepage&q=%22spiral%20dynamics%22%20%22ken%20wilber%22&f=false]</ref> | |||
'''Beige - Overleven:'''<br /> | |||
Het eerste en laagste bewustzijnsniveau is de ''beige meme''. Dit is het niveau van de troep, gericht op overleven<ref name="SDN" />. | Het eerste en laagste bewustzijnsniveau is de ''beige meme''. Dit is het niveau van de troep, gericht op overleven<ref name="SDN" />. | ||
'''Paars - Geborgenheid:'''<br /> | |||
Dit is het niveau van de stam, de hechte sociale eenheid waar de persoon onlosmakelijk mee | Dit is het niveau van de stam, de hechte sociale eenheid waar de persoon onlosmakelijk mee verbonden is en zich desnoods voor opoffert. | ||
'''Rood - Macht:'''<br /> | |||
Dit is het niveau van de feodale rijken, met een hiërarchische machtsstructuur. Personen zijn hierin onderdelen van een machine die gemanipuleerd kan worden door de machtshebber. | Dit is het niveau van de feodale rijken, met een hiërarchische machtsstructuur. Personen zijn hierin onderdelen van een machine die gemanipuleerd kan worden door de machtshebber. | ||
'''Blauw - Orde:'''<br /> | |||
Dit is het niveau van de conventionele samenleving. Goed en fout zijn hier vaststaand. Fowler heeft het hier over ''conventioneel'': de dingen zijn zoals ze zijn, want zo zijn ze. ''Waarheid'' is hier voorgegeven door de conventies en tradities | Dit is het niveau van de conventionele samenleving. Goed en fout zijn hier vaststaand. Fowler heeft het hier over ''conventioneel'': de dingen zijn zoals ze zijn, want zo zijn ze. ''Waarheid'' is hier voorgegeven door de conventies en tradities | ||
'''Oranje - Succes:'''<br /> | |||
Dit is bij uitstek het niveau van de individualistische, kapitalistische samenleving. ''Waarheid'' wordt gevonden door logische redenaties en empirisch onderzoek, waarna de juiste conclusie overblijft. Het is een individualistisch niveau; de mens ervaart en beschouwt zichzelf bij uitstek als een individu, een eiland op zichzelf. | Dit is bij uitstek het niveau van de individualistische, kapitalistische samenleving. ''Waarheid'' wordt gevonden door logische redenaties en empirisch onderzoek, waarna de juiste conclusie overblijft. Het is een individualistisch niveau; de mens ervaart en beschouwt zichzelf bij uitstek als een individu, een eiland op zichzelf. | ||
'''Groen - Gemeenschap:'''<br /> | |||
Groen is het niveau van het ''relativisme'': je kan het zo zien, maar je kan het ook anders zien, en zo heeft iedereen zijn eigen waarheid. Wilber spreekt hier van "the mean green meme": de archetypische | Groen is het niveau van het ''relativisme'': je kan het zo zien, maar je kan het ook anders zien, en zo heeft iedereen zijn eigen waarheid. Wilber spreekt hier van "the mean green meme": de archetypische wereldverbeteraar die met iedereen het beste voorheeft<ref>[http://meaningness.wordpress.com/2011/06/10/nice-buddhism/ David Chapman: "Nice"Buddhism"]</ref>, maar geen keuzes kan maken en conflicten uit de weg gaat<ref>[http://meaningness.com/metablog/ken-wilber-boomeritis-artificial-intelligence#green David Chapman: I seem to be a fiction]</ref>. | ||
'''Geel - Synergie:'''<br /> | |||
Op dit niveau heeft relativisme plaats gemaakt voor systeemdenken: het besef dat alles onderling verbonden is, en dat de mens hier een actieve rol in speelt. | Op dit niveau heeft relativisme plaats gemaakt voor [[systeemdenken]]: het besef dat alles onderling verbonden is, en dat de mens hier een actieve rol in speelt. | ||
'''Turquoise - Holistisch:'''<br /> | |||
Het hoogste niveau is holistisch. De wereld wordt gezien als een interactief, onderling systeem. | Het hoogste niveau is holistisch. De wereld wordt gezien als een interactief, onderling systeem. | ||
==Overeenkomsten met andere theorieën== | == Overeenkomsten met andere theorieën == | ||
Spiral Dynamics vertoont sterke overeenkomsten met andere ontwikkelingstheorieen<ref>[http://www.clarewgraves.com/theory_content/compared/CGcomp1.htm Vergelijking van | Spiral Dynamics vertoont sterke overeenkomsten met andere ontwikkelingstheorieen<ref>[http://www.clarewgraves.com/theory_content/compared/CGcomp1.htm Vergelijking van Graves theorie met andere modellen]</ref>, oa: | ||
'''Structural Stage Theory:'''<br /> | |||
De bekendste hiervan zijn, op individueel niveau, | De bekendste hiervan zijn, op individueel niveau, Loevingers model van ego-ontwikkeling<ref>[https://web.archive.org/web/20050215024748/http://www.webster.edu/~woolflm/loevinger.html Jane Loevinger]</ref>, en Fowlers model van faith-development<ref>Fowler, James W. (1995), ''Stages of Faith. The psychology of human development and the quest for meaning''. New York: HarperSanFrabcisco</ref>. | ||
Op collectief niveau is | Op collectief niveau is Gebsers theorie van ontwikkelingsstructuren een bekende<ref>Gebser, Jean (1985), ''The Ever-Present Origin. Athens: Ohio University Press</ref>, naast de [[Axiale periode |'axiale tijdperk'-theorie]] van [[Karl Jaspers]] | ||
'''Ken Wilber:'''<br /> | |||
Spiral Dynamics vertoont sterke overeenkomsten met de modellen van [[Ken Wilber]], zowel in haar beschrijving van de verschillende | Spiral Dynamics vertoont sterke overeenkomsten met de modellen van [[Ken Wilber]], zowel in haar beschrijving van de verschillende ontwikkelingsniveaus, alsook in haar streven om alomvattend te zijn.<ref>Ken Wilber (2001), ''A Theory of Everything: | ||
An Integral Vision for Business, Politics, Science and Spirituality'', Shambhala Publications, [http://books.google.nl/books?id=juxkSiDpHD0C&pg=PA146&dq=%2B%22ken+wilber%22+%2B%22spiral+dynamics%22&hl=nl&sa=X&ei=ABeLT4GJH4GVOouXmMcJ&ved=0CFoQ6AEwAw#v=onepage&q=%2B%22ken%20wilber%22%20%2B%22spiral%20dynamics%22&f=false p.146]</ref><ref>Lew Howard (2005), ''Introducing Ken Wilber: Concepts for an Evolving World'', AuthorHouse, [http://books.google.nl/books?id=svCgg2VVR5oC&pg=PA111&dq=%2B%22ken+wilber%22+%2B%22spiral+dynamics%22&hl=nl&sa=X&ei=ABeLT4GJH4GVOouXmMcJ&ved=0CFAQ6AEwAQ#v=onepage&q=%2B%22ken%20wilber%22%20%2B%22spiral%20dynamics%22&f=false p.111]</ref> | |||
'''Memen:'''<br /> | |||
Hoewel Spiral dynamics | Hoewel Spiral dynamics gebruikmaakt van termen uit de [[memetica]], kan niet gesproken worden van een toepassing van de mementheorie van [[Richard Dawkins]]. | ||
==Toepassing== | == Toepassing == | ||
''Spiral Dynamics'' is een geregistreerd handelsmerk, en toegepast in het [[verandermanagement]].<ref>[http://www.haaretz.com/print-edition/features/the-eight-stage-spiral-to-peace-in-the-mideast-1.179848 The eight-stage spiral to peace in the Mideast.] [[Ha'aretz]], 12 feb 2006</ref>. In Nederland werken diversen organisatieadviesbureaus met dit model, zowel voor persoonlijke ontwikkeling, organisatieontwikkeling als samenlevingsontwikkeling. In 2007 publiceerden Wilbert van Leijden en Paul Zuiker het boek "Nederland op Doorbreken, een vernieuwend perspectief voor een land in crisis" dat o.a. de ontwikkeling van de Nederlandse samenleving beschrijft op basis van Spiral Dynamics en het werk van Dr. [[Clare W. Graves]]. | |||
==Zie ook== | ==Zie ook== | ||
* [[Jean Piaget]] | * [[Jean Piaget]] | ||
* [[Lawrence Kohlberg#Cognitieve stadiumtheorie over de morele ontwikkeling van kinderen]] | |||
==Verder lezen== | ==Verder lezen== | ||
* Beck, | * Beck, Don Edward en Christopher C. Cowan, ''Spiral Dynamics. Waarden, leiderschap en veranderingen in een dynamisch model''. Haarlem: Altamira-Becht. ISBN 978-90-6963-639-9 | ||
== Externe link == | == Externe link == | ||
* {{en}}[http://www.clarewgraves.com | * {{en}}[http://www.clarewgraves.com: De website met het werk van Dr. Clare W. Graves] | ||
* {{en}}[ | * {{en}}[[:en:Loevinger's stages of ego development|Wikipedia: Model van Loevinger]] | ||
* {{en}}[[:en:Jean Gebser#The structures of consciousness|Wikipedia: Jean Gebser, The structures of consciousness]] | |||
* {{nl}}[http://www.fractal.org/Bewustzijns-Besturings-Model/Spiral-dynamics.htm Beschrijving van het model] | * {{nl}}[http://www.fractal.org/Bewustzijns-Besturings-Model/Spiral-dynamics.htm Beschrijving van het model] | ||
* {{en}}[http://www.spiraldynamics.org/pdf_resources/SDMC.pdf Beschrijving van het model] | * {{en}}[https://web.archive.org/web/20090612115533/http://www.spiraldynamics.org/pdf_resources/SDMC.pdf Beschrijving van het model] | ||
* {{nl}}[https://web.archive.org/web/20150203094850/http://www.valuematch.net/index.php/nl/mnlshop Het boek Nederland op Doorbreken] | |||
{{Appendix}} | |||
{{ | {{authority control|TYPE=t|Wikidata=Q323642 }} | ||
[[Categorie:Management]] | |||
[[Categorie: |
Huidige versie van 5 mrt 2021 om 11:43
Spiral dynamics is een model dat bewustzijnsontwikkeling beschrijft, op zowel persoonlijk als collectief niveau, gebaseerd op het werk van Dr. Clare W. Graves, Professor Emiritus psychologie aan het Union College in New York, Verenigde Staten.
Ontstaan van de theorie
Het model is gezamenlijk ontwikkeld door de Amerikaanse managementconsultants Dr. Don Beck en zijn student Chris Cowan. Beck en Cowan baseerden zich op de "Emergent Cyclic Levels of Existence Theory" van de psycholoog Dr. Clare Graves.[1]. Deze theorie is ontwikkeld nadat Dr. Clare W. Graves vele jaren onderzoek deed, o.a. onder zijn studenten.
Nadat de samenwerking tussen Don Beck en zijn co-auteur Chris Cowan eindigt, werkt Don Beck kort samen met Andrew Cohen en Ken Wilber. Deze samenwerking eindigt echter nadat met name Ken Wilber een eigen invulling aan het model ging geven die afwijkt van de theorie die Dr. Clare W. Graves vanuit zijn onderzoeksdata ontwikkelde.
Beschrijving van de niveaus
Spiral Dynamics beschrijft acht niveaus van toenemende complexiteit.[2][3]
Beige - Overleven:
Het eerste en laagste bewustzijnsniveau is de beige meme. Dit is het niveau van de troep, gericht op overleven[2].
Paars - Geborgenheid:
Dit is het niveau van de stam, de hechte sociale eenheid waar de persoon onlosmakelijk mee verbonden is en zich desnoods voor opoffert.
Rood - Macht:
Dit is het niveau van de feodale rijken, met een hiërarchische machtsstructuur. Personen zijn hierin onderdelen van een machine die gemanipuleerd kan worden door de machtshebber.
Blauw - Orde:
Dit is het niveau van de conventionele samenleving. Goed en fout zijn hier vaststaand. Fowler heeft het hier over conventioneel: de dingen zijn zoals ze zijn, want zo zijn ze. Waarheid is hier voorgegeven door de conventies en tradities
Oranje - Succes:
Dit is bij uitstek het niveau van de individualistische, kapitalistische samenleving. Waarheid wordt gevonden door logische redenaties en empirisch onderzoek, waarna de juiste conclusie overblijft. Het is een individualistisch niveau; de mens ervaart en beschouwt zichzelf bij uitstek als een individu, een eiland op zichzelf.
Groen - Gemeenschap:
Groen is het niveau van het relativisme: je kan het zo zien, maar je kan het ook anders zien, en zo heeft iedereen zijn eigen waarheid. Wilber spreekt hier van "the mean green meme": de archetypische wereldverbeteraar die met iedereen het beste voorheeft[4], maar geen keuzes kan maken en conflicten uit de weg gaat[5].
Geel - Synergie:
Op dit niveau heeft relativisme plaats gemaakt voor systeemdenken: het besef dat alles onderling verbonden is, en dat de mens hier een actieve rol in speelt.
Turquoise - Holistisch:
Het hoogste niveau is holistisch. De wereld wordt gezien als een interactief, onderling systeem.
Overeenkomsten met andere theorieën
Spiral Dynamics vertoont sterke overeenkomsten met andere ontwikkelingstheorieen[6], oa:
Structural Stage Theory:
De bekendste hiervan zijn, op individueel niveau, Loevingers model van ego-ontwikkeling[7], en Fowlers model van faith-development[8].
Op collectief niveau is Gebsers theorie van ontwikkelingsstructuren een bekende[9], naast de 'axiale tijdperk'-theorie van Karl Jaspers
Ken Wilber:
Spiral Dynamics vertoont sterke overeenkomsten met de modellen van Ken Wilber, zowel in haar beschrijving van de verschillende ontwikkelingsniveaus, alsook in haar streven om alomvattend te zijn.[10][11]
Memen:
Hoewel Spiral dynamics gebruikmaakt van termen uit de memetica, kan niet gesproken worden van een toepassing van de mementheorie van Richard Dawkins.
Toepassing
Spiral Dynamics is een geregistreerd handelsmerk, en toegepast in het verandermanagement.[12]. In Nederland werken diversen organisatieadviesbureaus met dit model, zowel voor persoonlijke ontwikkeling, organisatieontwikkeling als samenlevingsontwikkeling. In 2007 publiceerden Wilbert van Leijden en Paul Zuiker het boek "Nederland op Doorbreken, een vernieuwend perspectief voor een land in crisis" dat o.a. de ontwikkeling van de Nederlandse samenleving beschrijft op basis van Spiral Dynamics en het werk van Dr. Clare W. Graves.
Zie ook
Verder lezen
- Beck, Don Edward en Christopher C. Cowan, Spiral Dynamics. Waarden, leiderschap en veranderingen in een dynamisch model. Haarlem: Altamira-Becht. ISBN 978-90-6963-639-9
Externe link
- (en) De website met het werk van Dr. Clare W. Graves
- (en) Wikipedia: Model van Loevinger
- (en) Wikipedia: Jean Gebser, The structures of consciousness
- (nl) Beschrijving van het model
- (en) Beschrijving van het model
- (nl) Het boek Nederland op Doorbreken
Bronnen, noten en/of referenties
|